Han en Tang worden beschouwd als de twee grootste dynastieën uit het Chinese keizerlijk verleden. Onder de Tang dynastie kwam een lange periode van economische voorspoed, grote militaire macht, suprematie over de omringende staten, bloeiende aristocratie en culturele hoogstand tot stand. Hun hoofdstad in Chang'an werd een groot centrum waar ook menig buitenlandse handelaars en politieke afgevaardigden uit de ganse wereld elkaar troffen. Het werd "het" diplomatiek centrum van Azië.
De Tang dynastie laat ons een schat aan zeer gevarieerde grafvondsten na.
Gaozu ( 618 - 626 )
Toen hij aan de macht kwam was zijn rijk nog steeds een strijdtoneel voor rivaliserende groepen en families. Het nam hem zes jaar om orde op zaken te stellen. Hij deed dit met behulp van zijn tweede zoon Li Shimin die hem later zou opvolgen. Gaozu legde de basis zowel politiek als militair voor het verdere bestaan van de Tang dynastie. Zijn zoon Li Shimin echter beschreef hem later als een zwak man. Hij kon zijn vader in 626 overhalen af te treden in zijn voordeel. Zijn keizerlijke naam werd Taizong.
Taizong ( 626 - 649 )
Hij was een van de grootste Chinese keizers uit de geschiedenis. Hij had een uitzonderlijk karakter en stak intellectueel torenhoog uit boven zijn tijdgenoten. Hij omringde zich door bekwame ministers en raadgevers en hield nauw contact met hen. Zijn militaire successen tijdens de regeerperiode van zijn vader hadden hem reeds grote faam verschaft. De Turken uit de Mongoolse steppen waren zo onder de indruk dat ze hem in 630 aanvaardden als hun " Khan ". Hij was de eerste Chinese leider die zo'n grote macht verwierf over de steppen in het noorden. De combinatie van beide legers, Chinese en Turkse, gaven hem een nooit geziene militaire macht. Hij veroverde land tot in Afghanistan, trok met zijn leger over de Himalaya en veroverde Tibet. Vandaar uit trok hij Noord Indië binnen. Tot tweemaal toe ondernam hij opnieuw een poging om Korea te onderwerpen, maar het verzet was er zo hevig dat hij van zijn plannen moest afzien. Zijn militaire overwinningen brachten opnieuw meer handel naar China. De zijderoute naar het westen was terug open en Chang' an groeide uit tot de grootste wereldstad van die periode.
Ondanks zijn talrijke militaire successen wordt Taizong door latere geschiedschrijvers vooral gewaardeerd voor zijn bestuurlijk talent. Hij wist zich te omringen door de juiste mensen, kon delegeren, waardeerde onderwijs ten zeerste en was tolerant tegenover verschillende godsdienstige opvattingen.
In zijn latere periode werd hij het slachtoffer van zijn onbeperkte macht. Hij begon een extravagant leven te leiden, verwaarloosde zijn staatszaken en gaf talrijke opdrachten voor allerlei geldverslindende bouwwerken.
Gaozong ( 649 - 683 )
Gaozong was een heel andere figuur. Hij had een zwakke gezondheid en kon geen beslissingen nemen. Al vlug kwam hij onder het gezag te staan van Wu Zetian, vroegere concubine van zijn vader, die later keizerin zou worden en die in feite voor meer dan een halve eeuw het grote China domineerde. Toen Gaozong in 660 verlamd en blind werd nam ze definitief de touwtjes in handen.
Goazong had een goed georganiseerd en welstellend land geërfd. De bevolking was tevreden en er heerste rust. Alles liep op wieltjes. Wu Zetian hield zich ondertussen bezig met de verdere uitbreiding van het territorium en slaagde er uiteindelijk in Korea te veroveren in 668. Teneinde na de dood van Gaozong verder te kunnen blijven regeren liet ze alle mogelijke bekwame opvolgers vermoorden of verbannen en plaatste uiteindelijk haar derde zoon op de troon.
Zhongzong ( 684 en 705-710 ) en Ruizong ( 684 - 690 en 710 - 712 )
De eerste regeerperiode van Zhonhzong duurde zes weken. In de ogen van Wu Zetian was hij onbetrouwbaar geworden omdat hij te afhankelijk was van zijn vrouw Wei, die een te grote invloed had op hem. Ze dwong Zhongzong af te treden in het voordeel van diens jongere broer Ruizong. In feite werd Ruizong gevangen gehouden in zijn eigen paleis, kwam nooit buiten de muren en was enkel een instrument in handen van Wu Zetian, die nu niet meer achter de schermen werkte maar openlijk alle taken van de keizer vervulde. In 690 zette ze uiteindelijk de laatste stap. Ruizong werd gedwongen af te treden om plaats te maken voor zijn moeder. Wu Zetian werd de eerste en de enige keizerin uit de Chinese geschiedenis. Na haar aftreden in 710 werd eerst Zhongzong en nadien Ruizong terug op de troon geplaatst.
Wu Zetian ( 690 - 705 )
Nog nooit was in China een vrouw aan de macht geweest. Ook al was volgens de leer van Confusius een vrouw aan de macht iets totaal onnatuurlijks, Wu Zetian deed het en ze bracht China gedurende een aantal jaren op het toppunt van zijn macht.
Wu Zetian had de tijd wel met haar mee. Vrouwen stonden hoog in aanzien en hadden belangrijke posities verworven in de politiek en het culturele leven . Geboren in een invloedrijke familie, kreeg Wu Zetian dan ook de nodige scholing. Al vlug werd ze bekend voor haar intelligentie en schoonheid en werd ze op jeugdige leeftijd opgenomen aan het hof van keizer Taizong, waar ze al vlug de favoriete concubine werd van de keizer.
Toen de keizer stierf was Wu Zetian 27 jaar en had ze ondertussen niet enkel het hart van de oude keizer veroverd, maar ook van diens zoon en opvolger Gaozong, met wie ze verschillende kinderen en ook de troonopvolger kreeg. Als moeder van de toekomstige keizer kon ze haar greep op het gebeuren verstevigen, tot ze uiteindelijk in 690 via allerlei intriges ( zie hoger ) zelf de macht greep.
Wu Zetian begon campagne te voeren om het aanzien van de vrouw in het keizerrijk te verstevigen en gaf ze belangrijke functies. Enerzijds zocht ze de gunst van de bevolking maar aan de andere kant schakelde ze meedogenloos iedereen uit die in haar weg stond of enig gevaar betekende. Daar waar traditiegetrouw familieleden van de keizer en keizerin de topfuncties bekleedden, werden deze nu door Wu Zetian geweerd en werd er in de plaats geronseld onder de meest verdienstelijke scholieren. Wie voor haar was werd beloond, wie tegen haar was werd ( vaak op bloedige wijze ) uitgeschakeld. Ze was zo achterdochtig dat ze voor haar graf een stenen zuil liet plaatsen zonder opschrift, uit vrees dat een eventuele tekst haar ongunstig zou zijn. Aangezien confucianisme de vrouw niet goed gezind was, werd het boeddhisme gepromoot tot de belangrijkste godsdienst. Wu Zetian spendeerde een fortuin aan de bouw van boeddhistische tempels en kloosters waar ze tevens overal haar afbeelding liet plaatsen om haar status van " wijze moeder " bij de bevolking te promoten.
In 697 begon het mis te lopen toen Wu Zetian twee jonge minnaars nam aan het hof en ze zich volledig naar hun wil schikte. Decadentie en corruptie waren het gevolg en Wu Zetian verloor de gunst van de bevolking. Toen de twee minnaars uiteindelijk in 705 werden vermoord deed ze troonafstand.
Xuanzong ( 712-756 )
Zoon van Ruizong en de meest geliefde van alle Chinese keizers. Hij begon met orde op zaken te stellen aan het hof. Onbetrouwbare figuren werden verbannen of terecht gesteld. Luxe zoals het dragen van juwelen of geborduurde kledij aan het hof werd verboden. Belangrijke posten werden niet meer toevertrouwd aan leden van de keizerlijke familie of hun aanverwanten maar eerder aan bekwame mensen, ongeacht hun rang of stand. Orde werd hersteld in alle provincies en de welvaart kwam terug. Xuanzong was een zacht en zeer geliefd man met grote liefde voor kunst en poëzie.
Op 55-jarige leeftijd werd hij verliefd op de vrouw van een van zijn zonen, de mooie Yang Guifei, die haar echtgenoot verliet en het keizerlijk paleis kwam bewonen als daoistische priesteres. Xuazong, moe van regeren gaf zich volledig aan haar over en Yang's familie kreeg grote invloed aan het hof. Yang Guifei was mooi en origineel. Ze kleedde zich op een voor die tijd uitzonderlijke manier en al vlug vergat de keizer zijn politiek van zuinigheid aan het hof en nam 700 kleermakers in dienst om de kledij van zijn geliefde te verzorgen. Ook haar haartooi en " make-up " was ongewoon. Ze werd symbool voor schoonheid in gans China en bepaalde " de mode " in aristocratische middens. Bij terracotta verzamelaar is ze nu bekend als " fat lady ".
Een jonge generaal van Turkse afkomst, An Lushan, kwam in de gunst van Yang Guifei te staan en al vlug deden allerlei geruchten aan het hof de ronde, maar de keizer bleef blind. Ondertussen kreeg China weer last van stammen in het noorden. De sterke opkomst van de Islam gaven de noordelijke stammen nieuwe impulsen en aan de grenzen volgde de ene Arabische overwinning op de andere. Ook de Thibetanen kwamen China bedreigen. In 751 waren ze zo ver op Chinees grondgebied doorgedrongen dat de zijderoute werd afgesloten : voor China was de toegang tot Indië en het westen afgesloten. Wegens de talrijke veldslagen wonnen de generaals aan belangrijkheid en werden ze meer onafhankelijk van het hof. Voor de keizer telde enkel nog zijn liefde voor Yang Guifei. Hij luisterde niet naar zijn raadgevers die hem verwittigden voor An Lushan tot deze zich uitriep als nieuwe keizer ( hij werd door de geschiedschrijvers nooit erkend als keizer ). Xuanzong, Yang Guifei en de keizerlijke familie moesten vluchten, richting Sichuan, maar werden langs de baan door buitenlands troepen overvallen. Een groot deel van de keizerlijke escorte werd gedood en om vrijgeleide te krijgen op zijn verdere route werd ook de dood van Yang Guifei geëist. Gebroken gaf de keizer de opdracht om haar te wurgen met een zijden sjaal in een nabije pagode. Hij trad af als keizer en benoemde zijn zoon Suzong als zijn opvolger.
van Suzong tot Aidi ( 756-907 )
Suzong ( 756-762 ) hield zich voornamelijk bezig met het heroveren van zijn keizerlijk paleis op An Lushan en de onderdrukking van diens opstand . Zijn opvolger Daizong ( 762-779 ) liet veel macht over aan de plaatselijke heersers. De ene opstand volgde de andere met nefaste gevolgen. De bevolking van China slonk van 53 miljoen in 754 tot 17 miljoen in 764. De Tang dynastie bleef echter overleven. Dezong ( 779-805 ) deed het iets beter en er was betrekkelijk rust in het land maar hij bleef kampen met twee levensgrote problemen : de invallen van de Thibetanen en van de moslims in het noorden en de gouverneurs van afgelegen provincies die zich gedroegen als zelfstandige krijgsheren.De Tang dynastie was gebroken, enkel twee keizers zouden het meer dan 15 jaar volhouden. De oudste zoon van Dezong, Shunzong ( 805 ) hield nauwelijks een jaar stand. Zijn zoon Xianzong ( 805-820 ) was de laatste Tang keizer die een poging deed om hervormingen in te voeren en de status van de Tang te herstellen. Aanvankelijk had hij enkele militaire successen en slaagde hij er in om het land opnieuw enige welstand te brengen maar hij werd vermoord door enkele ontevreden eunugs die hun invloed aan het hof zagen wegkwijnen. Zijn zoon en opvolger Muzong ( 820-824 ) stierf in een polo ongeval. Hij werd opgevolgd door Jingzong, een onbekwame jongeling die op zijn beurt werd vermoord. Zijn halfbroer Wenzong ( 827-840 ) was vol goede bedoelingen maar mislukte omdat de eunuch's nu alle macht in handen hadden. Na zijn dood werd hij opgevolgd door zijn jongere broer Wuzong ( 840-846 ). Wuzong dronk zich dood aan zogezegde drankjes die hem de onsterfelijkheid zouden brengen. Zijn opvolger Xuanzong ( 846-859 ) die het wat beter deed en enige rust terug bracht stierf eveneens aan dezelfde kwaal. Er volgden nog 4 Tang keizers, die weinig of niets te betekenen hadden. Yizong ( 859-876 ) Xizong ( 873-888 ) Zhaozong ( 888-904 ) en uiteindelijk Aidi ( 904-907). |
